Początek historii – 1987 rok
W 1987 roku Kombinat Metalurgiczny Huta Katowice Zakład Koksowniczy Przyjaźń w Dąbrowie Górniczej wyprodukował pierwszy koks. 27 stycznia 1987 roku o godzinie 3:50 nad ranem rozpoczęła się operacja wypychania historycznego koksu z komór w ilości 16 ton. Był to moment przełomowy, który zapoczątkował nowy rozdział w historii przemysłu koksowniczego w Polsce.
Pionierska technologia – suche chłodzenie koksu
Już na starcie działalności w Zakładzie Koksowniczym Przyjaźń zastosowano pionierskie w skali kraju suche chłodzenie koksu (CDQ). To nowatorskie rozwiązanie zwiększyło efektywność procesu produkcyjnego, umożliwiło odzysk energii cieplnej, a także wpisało się w ideę racjonalnego gospodarowania energią. W technologii suchego chłodzenia ciepło koksu schładzanego z około 1000°C do 180°C wykorzystywane jest do produkcji pary wodnej oraz energii elektrycznej.
Energetyka i efektywność
Z energetycznego punktu widzenia instalacja CDQ spełniła – i nadal z powodzeniem spełnia – swoje zadanie. Obecnie potencjał produkcji energii elektrycznej Koksowni Przyjaźń wynosi około 110 MWe, co czyni ją jednym z najważniejszych przemysłowych źródeł energii w Regionie Śląsko-Dąbrowskim.
Rozwój i rekordy produkcyjne
Na przestrzeni niemal czterech dekad zakład przeszedł liczne modernizacje i inwestycje technologiczne. Efektem tej drogi rozwoju jest imponujący wynik: do dziś z komór baterii koksowniczych Koksowni Przyjaźń wypchnięto już ponad 90 milionów ton koksu! To dowód konsekwentnego zwiększania mocy produkcyjnych, efektywności energetycznej oraz standardów środowiskowych.
„Z rozsądnym ryzykiem technicznym”
Uruchomienie Przyjaźni wiązało się – jak dziś wiemy – z wieloma ryzykami i dylematami. Ówczesna prasa szeroko komentowała skalę przedsięwzięcia oraz nowatorskie rozwiązania techniczne. W 1987 roku na łamach „Trybuny Robotniczej” ukazał się artykuł Jolanty Matiakowskiej pt. „Z rozsądnym ryzykiem technicznym”, który trafnie oddawał atmosferę tamtych dni oraz wyzwania stojące przed zespołem budującym i uruchamiającym koksownię.
Współczesność i znaczenie dla regionu
Dziś Koksownia Przyjaźń jest nowoczesnym zakładem przemysłowym na miarę XXI wieku, odgrywającym kluczową rolę w strukturach JSW KOKS S.A. i w krajowym oraz europejskim łańcuchu dostaw dla hutnictwa. To także ważny pracodawca w całym regionie, symbol ciągłości przemysłowych tradycji, przykład odpowiedzialnych decyzji inwestycyjnych, takich jak uruchomienie najnowocześniejszej baterii koksowniczej nr 4, która zwiększy moce produkcyjne zakładu i wyznaczy nowe standardy technologiczne, środowiskowe oraz efektywnościowe w całej Europie – jej uroczyste rozpalenie miało miejsce 12 maja 2025 roku.
39 lat doświadczenia
39 lat działalności to historia ludzi, technologii i konsekwentnego rozwoju. To również dowód na to, że odwaga w sięganiu po nowoczesne rozwiązania – nawet obarczone „rozsądnym ryzykiem technicznym” – może przynieść trwałe i wymierne efekty.